TİMURLU MİNYATÜRLERİNDE ŞARAP
'SAKİ, BİZE ÂB-I HAYAT VER'

Orta Asya, İran ve Afganistan’da hüküm süren Timurlular’da şarap içme eylemi ayine dönüşürdü. Şerefeddin Ali Yezdî’nin Zafernâme’si, Doğu uygarlığının ölümsüz yapıtı Kelile ve Dimne, Semerkantlı Nizamî-i Aruzî’nin Çehar Makale’si ve Sadî’nin Bostan’nı bu ayinleri betimleyen minyatürlerle doludur. Timurluların edebî yapıtlarında İran şiirinin geleneklerine uygun olarak sözler ve imgeler hep farklı anlamlara bürünür. Şarap, yani “âb-ı hayat” erimiş, sıvılaşmış yakuta, yakutlar da kişinin sevdalısının gül rengi dudaklarına dönüşür. Harvard Üniversitesi Sanat ve Mimarlık Tarihi Bölümü profesörlerinden, geçen yıl Londra’da düzenlenen “Türkler” sergisinin küratörlerinden David J. Roxburgh Timurlu kültüründe ve minyatürlerinde şarabı dergimiz için yazdı.